انتخاب برگه
دکتر محمد علی قاسمی / بیماری ها / خطرات مصرف کورتون و سیاه شدن سر استخوان
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

خطرات مصرف کورتون و سیاه شدن سر استخوان

نکروز آوازکولر سر استخوان ران Avascular necrosis of the femoral head که به آن استئونکروز Osteonecrosis هم گفته میشود. در زبان عامیانه مردم به سیاه شدن استخوان ران یا مفصل لگن شهرت دارد. سیاه شدن استخوان ران به علت عدم خون رسانی به سر استخوان ران به وجود می آید و متعاقب آن این استخوان می‌میرد. استخوان مرده سختی و قدرت خود را از دست می‌دهد و در نتیجه زیر فشار وزن بدن تغییر شکل می‌دهد. به این صورت  که کم کم شکل کروی آن تغییر یافته و پهن می‌شود.نکروز سر استخوان ران در کودکان را بیماری پرتس می نامند. البته تاثیر مصرف کورتون بر نکروز غیر قابل انکار است.

استخوان یک بافت زنده است و نیاز به تغذیه از راه خون دارد، عدم  رسیدن خون به استخوان  به مرگ سلول‌های سر استخوان می انجامد و در نتیجه  به نکروز یا سیاه شدگی آن مفصل و استخوان منتهی  می‌شود. این طور نیست که این عارضه حتماً منجر به قطع اندام شود یا حتماً نیاز به تعویض مفصل باشد. در صورت تشخیص زودرس می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد.

آناتومی مفصل ران

مفصل ران در ناحیه لگن از دو قسمت تشکیل شده , یک حفره عمیق بنام استابولوم که جزئی از لگن خاصره است و یک گوی کروی به نام سر استخوان ران که در درون حفره قرار گرفته است. سطح رویی سر استخوان ران و سطح داخلی حفره استابولوم پوشیده از بافتی بنام غضروف است که موجب تسهیل حرکت دو طرف مفصل بر روی هم می‌شود.

استخوان یک بافت زنده است و حاوی سلول های به نام استئوسیت بوده که موجب رشد و استحکام آن می‌شوند. سر استخوان ران هم یک استخوان زنده است و استحکام آن زیر سایه  فعالیت مداوم سلول های آن است که با نشاندن  مداوم املاح کلسیم بر روی داربست استخوان موجب حفظ استحکام آن می‌شوند.

استخوان هم  مانند هر بافت دیگری برای زنده ماندن نیاز به اکسیژن و مواد غذایی دارد که از طریق جریان خون به آن می‌رسد. رگ هایی که خون را به سر استخوان ران می‌رسانند عمدتا از داخل و اطراف گردن استخوان ران به آن وارد می‌شوند. سر استخوان ران فقط همین یک مسیر خونرسانی را دارد و در صورت اختلال انتقال خون از این مسیر راه جایگزین دیگری وجود ندارد.

علت سیاه شدن سر استخوان ران

به طور کلی هر عاملی که باعث بی نظمی  در خون رسانی سر استخوان فمور یا ران شود، می‌تواند باعث نکروز یا سیاه شدگی شود. شکستگی لگن و در رفتگی مفصل ران سبب آسیب به رگ های خونی و اختلال در گردش خون به سر استخوان می شود. استعمال مشروبات الکلی و دخانیات، مصرف طولانی مدت داروهای کورتیکواستروئیدی یا کورتون، بیماری روماتیسم، حاملگی، غواصی طولانی مدت در عمق دریا از دیگر علل ایجاد سیاه شدگی سر استخوان می باشد.

این بیماری در بیشتر  اوقات دو سویه است. در نهایت اگر در یک مفصل ران دیده شد باید انتظار این را باید داشت  که در مفصل ران دیگر هم یا وجود داشته باشد و یا در آینده نزدیک دیده شود.

تاثیر کورتون بر سیاه  شدن مفصل
نکروز

علائم و نشانه های سیاه شدن سر استخوان ران

 مهمترین  و بارز ترین مشکل بیمار درد در ناحیه مفصل ران است. این درد بیشتر در جلوی مفصل ران و در ناحیه کشاله ران قابل احساس است. درد در ابتدا شدت کمی دارد و فقط در حین فعالیت های شدید بدنی احساس  میشود. با پیشرفت بیماری, بیمار حتی در حین فعالیت های روزمره مانند راه رفتن معمولی هم احساس درد میکند. در حالات شدید بیماریع درد دائمی شده و حتی در حال استراحت هم وجود دارد.درد این بیماری ممکن است به پشت لگن و یا به ناحیه ران و حتی زانو هم منتشر شود.

 با پیشرفت بیماری مفصل دچار خشکی و محدودیت حرکت میشود. با تغییر شکل  سر استخوان ران، ارتفاع آن کم شده و در نتیجه آن اندام تحتانی کوتاه میشود. این کوتاهی لنگ زدن بیمار را باز بیشتر میکند. دربعضی  موارد که بیماری مدت طولانی در این وضعیت باشد عضلات لگن و ران بیمار ضعیف و لاغر می شوند.

تشخیص

 برای تشخیص دادن سیاه شدن سر استخوان ران, ارتوپد بعد از اینکه شرح حال بیمار را پرسید و مشکلاتی  مانند درد در ناحیه مفصل ران و دامنه  حرکت مفصل را بررسی  کرد، مفصل ران را معاینه  می کند. تشخیص قطعی، به طور معمول با استفاده از روش های تصویر برداری مانند رادیوگرافی ساده صورت می گیرد. در رادیوگرافی ساده در ابتدا دیده می شود که تراکم سر استخوان ران کاهش میابد و بعد از گذشت چند ماه تغییر شکل سر استخوان هم دیده می شود.

در مواقعی که بیماری در مراحل ابتدایی خود باشد امکان دارد رادیوگرافی لگن بیمار  کاملا شرایط طبیعی را نشان دهد. در این گونه موارد پزشک معالج برای تشخیص بیماری از ام آر آی استفاده میکند. حساسیت ام آر آی در تشخیص نکروز سر استخوان ران بیشتر از رادیوگرافی ساده بوده و می تواند بیماری را در مراحل ابتدایی آن مشخص کند.

در صورتی که این بیماری در مرحله اولیه پیشرفت خود تشخیص  داده شود,  با انجام اقداماتی نظیر تجویز دارو، مراقبت، تکنیک‌های جراحی مناسب از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد. متداول ترین عمل جراحی که به این منظور انجام میشود عمل دکمپرشن Decompression سر استخوان ران است.

در صورت پیشرفت بیماری اگر سر استخوان ران بیمار گردی و کرویت خود را از دست داده باشد حفظ آن مقدور نیست و برای درمان فرد توصیه می‌شود که جراحی تعویض مفصل انجام شود.

استفاده از کورتون در بیمارانی که مبتلا به روماتیسم، ام اس و کرونا  هستند می‌تواند بستر مناسبی را برای ابتلا به نکروز فراهم کند. این بیماران در صورت احساس درد در نواحی مذکور حتی اگر خفیف باشد باید سریعاً به متخصص ارتوپدی مراجعه کنند تا علت درد مشخص شود و راهکارهای  درمانی مناسبی برای رفع آن از سوی پزشک مربوطه اتخاذ شود.

مصرف کورتون و سیاه شدن سر استخوان ران

 کورتون گونه ای  از داروها است که در درمان بسیاری از بیماری هایی همچون بیماری های زیر استفاده می شود؛

خودایمنی

روماتیسم

سرطان

پیوند اعضاء

بیماری های عصبی

 مورد استفاده قرار می گیرد. پردنیزون، پردنیزولون، دگزامتازون و بتامتازون، تریامسینولون، دپومدرول، سولومدرول جزو این دسته دارویی هستند.

یکی از عوارض جبران ناپذیر مصرف کورتون، نکروز است. می توان گفت علت این سیاه شدن نرسیدن خون به استخوان است ولی دلیل اصلی آن به روشنی مشخص نیست. کورتون ها داروهای بسیار قدرتمند  با تاثیرات جانبی جبران ناپذیر  هستند و پزشکان عموما” در استفاده از آن بسیار محتاط هستند. کورتون فقط در بیمارانی مصرف می شود که به آن احتیاج دارند و جایگزینی برای این دارو وجود ندارد.

در نهایت تاسف بعضی افراد لاغر برای چاق شدن رو به مصرف کورتون می آورند که موجب لطمات جبران ناپذیری در آنها می شود. همچنین همراه با بعضی موارد مخدر غیرقانونی، ترکیبات کورتون وجود دارد.

سخن آخر؛

بعد از مصرف کورتون و سیاه شدن سر استخوان و بروز نکروز، دیگر بهبودی در مفصل و استخوان حاصل نخواهد شد.در صورت قطع کورتن نیز این عارضه وجود خواهد داشت.این بیماری پیشرونده است و درد بیمار به تدریج زیادتر خواهد شد.

برچسب ها:

آخرین دیدگاه‌ها

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست + 9 =

Call Now Button